Ξυπνάτε τη νύχτα για να ουρήσετε; Τι μπορεί να σημαίνει και το λάθος που δεν πρέπει να κάνετε

 

Ξυπνάτε μέσα στη νύχτα, κοιτάζετε το ρολόι και συνειδητοποιείτε ότι πρέπει να πάτε ξανά στην τουαλέτα;

Για πολλούς ανθρώπους αυτό συμβαίνει περιστασιακά, ιδιαίτερα μετά από πολλά υγρά το βράδυ.

Για άλλους όμως γίνεται σχεδόν καθημερινή συνήθεια.

Μία φορά.

Δύο φορές.

Κάποιες νύχτες ακόμη περισσότερο.

Η ανάγκη να ξυπνά κάποιος από τον ύπνο του για να ουρήσει ονομάζεται νυκτουρία και μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες.

Και εδώ υπάρχει ένας ιδιαίτερα διαδεδομένος μύθος στο διαδίκτυο:

ότι όταν ξυπνάμε τη νύχτα δεν πρέπει να σηκωνόμαστε από το κρεβάτι για να πάμε στην τουαλέτα, επειδή διαφορετικά θα «ξυπνήσει» ο εγκέφαλος και δεν θα μπορέσουμε να κοιμηθούμε ξανά.

Αυτό δεν είναι σωστό.

Αν πραγματικά χρειάζεται να ουρήσετε, δεν υπάρχει λόγος να πιέζεστε να παραμείνετε στο κρεβάτι.

Το σημαντικό είναι να καταλάβουμε γιατί συμβαίνει συχνά και πώς μπορούμε να επιστρέψουμε ευκολότερα στον ύπνο.

Τι ακριβώς είναι η νυκτουρία;

Νυκτουρία ονομάζεται η ανάγκη να ξυπνήσει κάποιος από τον ύπνο του για να ουρήσει.

Δεν είναι το ίδιο με το να πάμε στην τουαλέτα λίγο πριν κοιμηθούμε.

Ο άνθρωπος έχει ήδη αποκοιμηθεί, ξυπνά και σηκώνεται για ούρηση.

Ένα περιστασιακό ξύπνημα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα.

Αν όμως αυτό συμβαίνει συστηματικά και ιδιαίτερα αν διακόπτει τον ύπνο πολλές φορές κάθε βράδυ, αξίζει να αναζητηθεί η αιτία.

Γιατί ξυπνάμε μέσα στη νύχτα για τουαλέτα;

Η πιο απλή εξήγηση είναι ότι ήπιαμε πολλά υγρά πριν κοιμηθούμε.

Ένα μεγάλο ποτήρι νερό λίγο πριν από το κρεβάτι, αρκετό τσάι ή άλλα ροφήματα μπορούν φυσιολογικά να αυξήσουν την παραγωγή ούρων.

Υπάρχουν όμως και άλλες πιθανές αιτίες.

Η συχνή νυχτερινή ούρηση μπορεί να σχετίζεται μεταξύ άλλων με:

• μεγάλη κατανάλωση υγρών το βράδυ,
• καφεΐνη ή αλκοόλ,
• ορισμένα φάρμακα,
• υπερδραστήρια κύστη,
• ουρολοίμωξη,
• διογκωμένο προστάτη στους άνδρες,
• διαβήτη,
• εγκυμοσύνη,
• νεφρικά ή καρδιαγγειακά προβλήματα σε ορισμένες περιπτώσεις,
• διαταραχές ύπνου, όπως η αποφρακτική υπνική άπνοια.

Γι’ αυτό το «ξυπνάω συνέχεια για τουαλέτα» δεν πρέπει αυτομάτως να αποδίδεται στην ηλικία ή στο γεγονός ότι κάποιος ήπιε λίγο περισσότερο νερό.

Μη σηκωθείτε από το κρεβάτι για να ουρήσετε; Αυτό είναι λάθος

Ας ξεκαθαρίσουμε τον μεγαλύτερο μύθο.

Αν ξυπνήσετε επειδή η κύστη σας είναι γεμάτη και έχετε πραγματική ανάγκη να ουρήσετε, πηγαίνετε στην τουαλέτα.

Δεν υπάρχει γενική ιατρική οδηγία που να λέει ότι πρέπει να αγνοήσετε την ανάγκη και να παραμείνετε ξαπλωμένοι για να μη «χαλάσει» ο ύπνος.

Μάλιστα, αν προσπαθείτε να κοιμηθείτε ενώ νιώθετε έντονη ανάγκη για ούρηση, η δυσφορία μπορεί από μόνη της να σας κρατά ξύπνιους.

Το ζητούμενο είναι άλλο:

να σηκωθείτε χωρίς να μετατρέψετε μια σύντομη επίσκεψη στην τουαλέτα σε πλήρες ξύπνημα.

Το πρώτο λάθος: Ανάβετε όλα τα φώτα

Εδώ πράγματι υπάρχει λόγος να είμαστε προσεκτικοί.

Το φως αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σήματα που χρησιμοποιεί ο εγκέφαλος για τη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού.

Αν ξυπνήσετε στις 3 το πρωί και ανάψετε δυνατό φωτισμό στο υπνοδωμάτιο, στον διάδρομο και στο μπάνιο, μπορεί να γίνετε περισσότερο σε εγρήγορση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να περπατάτε στο απόλυτο σκοτάδι.

Η ασφάλεια προηγείται.

Χρησιμοποιήστε όσο φωτισμό χρειάζεστε για να κινηθείτε με ασφάλεια, κατά προτίμηση χαμηλό και ήπιο.

Αυτό είναι ακόμη σημαντικότερο για ηλικιωμένους ανθρώπους, επειδή μια πτώση μέσα στη νύχτα μπορεί να έχει πολύ σοβαρότερες συνέπειες από λίγα λεπτά διαταραγμένου ύπνου.

Το δεύτερο λάθος: Παίρνετε το κινητό μαζί σας

Είναι ίσως η μεγαλύτερη παγίδα.

Ξυπνάτε.

Παίρνετε το κινητό για να δείτε την ώρα.

Βλέπετε μία ειδοποίηση.

Ανοίγετε ένα μήνυμα.

Μετά το Facebook.

Μετά ένα βίντεο.

Και ξαφνικά έχουν περάσει 25 λεπτά.

Οι ηλεκτρονικές συσκευές μπορούν να δυσκολέψουν την επιστροφή στον ύπνο για δύο λόγους.

Πρώτον, το φως της οθόνης μπορεί να επηρεάσει τα σήματα του οργανισμού που σχετίζονται με τον ύπνο.

Δεύτερον, και ίσως εξίσου σημαντικό, το περιεχόμενο ενεργοποιεί το μυαλό.

Μηνύματα, ειδήσεις, κοινωνικά δίκτυα και βίντεο μπορούν να μετατρέψουν ένα μικρό νυχτερινό ξύπνημα σε κανονική περίοδο εγρήγορσης.

Το τρίτο λάθος: Κοιτάζετε συνέχεια τι ώρα είναι

Αυτό φαίνεται αθώο.

Δεν είναι πάντα.

Φανταστείτε ότι ανοίγετε τα μάτια και βλέπετε:

04:17.

Αμέσως αρχίζουν οι υπολογισμοί.

«Πρέπει να σηκωθώ στις 7».

«Μου μένουν λιγότερες από τρεις ώρες».

«Αύριο θα είμαι χάλια».

«Πρέπει να κοιμηθώ ΤΩΡΑ».

Και κάπως έτσι δημιουργείται ακριβώς αυτό που δεν θέλουμε: άγχος γύρω από τον ύπνο.

Η συνεχής παρακολούθηση της ώρας μπορεί να αυξήσει την ανησυχία και να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την επιστροφή στον ύπνο.

Γι’ αυτό, αν έχετε αυτή τη συνήθεια, δοκιμάστε να έχετε το ρολόι σε σημείο που δεν βρίσκεται συνεχώς στο οπτικό σας πεδίο.

Το τέταρτο λάθος: Προσπαθείτε με το ζόρι να κοιμηθείτε

Ακούγεται παράδοξο, αλλά όσο περισσότερο λέμε στον εαυτό μας:

«Πρέπει να κοιμηθώ τώρα»

τόσο περισσότερο μπορεί να αγχωνόμαστε.

Αν ξυπνήσετε για λίγο και νιώθετε ότι ξαναέρχεται η νύστα, παραμείνετε ήρεμοι.

Μην ανοίξετε κινητό.

Μην αρχίσετε δουλειές.

Μην ανοίξετε τηλεόραση.

Αφήστε τον οργανισμό να επιστρέψει στον ύπνο.

Και αν περάσει ώρα και δεν σας παίρνει ο ύπνος;

Εδώ καταρρίπτεται ακόμη ένας μύθος του αρχικού «κόλπου».

Δεν χρειάζεται να παραμένετε με το ζόρι ακίνητοι στο κρεβάτι.

Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία (CBT-I), η οποία αποτελεί βασική θεραπευτική προσέγγιση για τη χρόνια αϋπνία, χρησιμοποιεί μια τεχνική που ονομάζεται έλεγχος ερεθίσματος.

Η λογική είναι να συνδέεται το κρεβάτι με τον ύπνο και όχι με ώρες αγωνίας και στριφογυρίσματος.

Αν παραμένετε ξύπνιοι για αρκετή ώρα, μπορείτε να σηκωθείτε και να κάνετε κάτι ήρεμο σε χαμηλό φωτισμό.

Για παράδειγμα:

• διαβάστε λίγες σελίδες από ένα βιβλίο,
• κάντε ήρεμες αναπνοές,
• ακούστε κάτι χαλαρωτικό,
• καθίστε ήσυχα μέχρι να νυστάξετε.

Όταν επανέλθει η υπνηλία, επιστρέψτε στο κρεβάτι.

Γιατί μπορεί να ξυπνάτε κάθε βράδυ την ίδια περίπου ώρα;

Ο ύπνος δεν είναι μια συνεχόμενη κατάσταση οκτώ ωρών κατά την οποία ο εγκέφαλος «σβήνει».

Αποτελείται από κύκλους και διαφορετικά στάδια.

Μικρές αφυπνίσεις μέσα στη νύχτα μπορούν να συμβούν φυσιολογικά και πολλές φορές δεν τις θυμόμαστε καν το επόμενο πρωί.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν ξυπνάμε πλήρως και δυσκολευόμαστε να επιστρέψουμε στον ύπνο ή όταν αυτό επαναλαμβάνεται τόσο συχνά ώστε επηρεάζει την καθημερινότητά μας.

Μήπως δεν ξυπνάτε εξαιτίας της κύστης;

Αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον.

Μερικές φορές μπορεί να συμβαίνει το αντίστροφο από αυτό που πιστεύουμε.

Δεν μας ξυπνά απαραίτητα πρώτα η ανάγκη για ούρηση.

Μπορεί να ξυπνάμε για κάποιον άλλο λόγο και, αφού ξυπνήσουμε, να συνειδητοποιούμε ότι μπορούμε να πάμε στην τουαλέτα.

Άγχος, θόρυβος, πόνος, ροχαλητό, υπνική άπνοια ή άλλες διαταραχές του ύπνου μπορούν να προκαλέσουν αφυπνίσεις.

Γι’ αυτό η συχνή νυκτουρία χρειάζεται μερικές φορές πιο συνολική διερεύνηση.

Η υπνική άπνοια και η νυχτερινή ούρηση

Ένα από τα λιγότερο γνωστά σημεία είναι ότι η συχνή νυχτερινή ούρηση μπορεί σε ορισμένους ανθρώπους να συνδέεται με αποφρακτική υπνική άπνοια.

Η υπνική άπνοια προκαλεί επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Σημάδια που αξίζει να συζητηθούν με γιατρό περιλαμβάνουν:

• πολύ δυνατό ροχαλητό,
• παύσεις στην αναπνοή που παρατηρεί ο σύντροφος,
• ξύπνημα με αίσθημα πνιγμού ή λαχανιάσματος,
• έντονη υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας,
• πρωινούς πονοκεφάλους.

Η νυκτουρία από μόνη της δεν σημαίνει ότι κάποιος έχει άπνοια, αλλά όταν συνυπάρχουν τέτοια συμπτώματα αξίζει να αξιολογηθούν.

Νυκτουρία και διαβήτης

Η αυξημένη ούρηση μπορεί επίσης να εμφανιστεί όταν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα είναι πολύ υψηλά.

Αν η συχνή ούρηση συνοδεύεται από:

• έντονη δίψα,
• αυξημένη πείνα,
• ανεξήγητη απώλεια βάρους,
• κόπωση,
• θολή όραση,

χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Φυσικά, αυτά τα συμπτώματα μπορούν να έχουν και άλλες αιτίες και δεν αποτελούν από μόνα τους διάγνωση διαβήτη.

Στους άνδρες μπορεί να εμπλέκεται ο προστάτης

Καθώς οι άνδρες μεγαλώνουν, η καλοήθης διόγκωση του προστάτη γίνεται συχνότερη.

Μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα όπως:

• συχνότερη ανάγκη για ούρηση,
• νυχτερινή ούρηση,
• δυσκολία στην έναρξη της ούρησης,
• αδύναμη ροή,
• αίσθηση ότι η κύστη δεν άδειασε εντελώς.

Η νυκτουρία δεν σημαίνει αυτομάτως πρόβλημα στον προστάτη, αλλά όταν υπάρχουν και άλλα ουρολογικά συμπτώματα χρειάζεται έλεγχος.

Πόσο νερό πρέπει να πίνετε πριν κοιμηθείτε;

Δεν υπάρχει λόγος να αφυδατώνεται κάποιος για να αποφύγει την τουαλέτα.

Αυτό είναι σημαντικό.

Αν όμως πίνετε πολύ μεγάλες ποσότητες νερού ακριβώς πριν πέσετε στο κρεβάτι, είναι αναμενόμενο να αυξηθεί η πιθανότητα να χρειαστείτε τουαλέτα.

Μπορεί να βοηθήσει να λαμβάνετε το μεγαλύτερο μέρος των υγρών σας νωρίτερα μέσα στην ημέρα και να αποφεύγετε υπερβολικές ποσότητες λίγο πριν τον ύπνο.

Οι ανάγκες σε υγρά όμως διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο και μπορεί να επηρεάζονται από τη θερμοκρασία, τη δραστηριότητα, τη διατροφή, τα φάρμακα και προβλήματα υγείας.

Καφές, τσάι και αλκοόλ το βράδυ

Η καφεΐνη μπορεί να δυσκολέψει τον ύπνο σε αρκετούς ανθρώπους και ορισμένα καφεϊνούχα ροφήματα μπορούν να αυξήσουν την ανάγκη για ούρηση.

Το αλκοόλ επίσης μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερο κατακερματισμένο ύπνο.

Αν λοιπόν ξυπνάτε συστηματικά μέσα στη νύχτα, αξίζει να παρατηρήσετε τι καταναλώνετε τις τελευταίες ώρες πριν κοιμηθείτε.

Τι γίνεται με τα διουρητικά φάρμακα;

Ορισμένα φάρμακα αυξάνουν την παραγωγή ούρων.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αλλάξετε μόνοι σας την ώρα που τα παίρνετε.

Ποτέ μην αλλάζετε τη δόση ή το ωράριο συνταγογραφημένου φαρμάκου χωρίς να το συζητήσετε με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας.

Αν πιστεύετε ότι ένα φάρμακο σας αναγκάζει να σηκώνεστε πολλές φορές κάθε βράδυ, ενημερώστε τον γιατρό σας.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα της νυκτουρίας μετά τα 65

Για έναν μεγαλύτερο άνθρωπο υπάρχει και ένα πρακτικό ζήτημα:

οι πτώσεις.

Ξυπνά μισοκοιμισμένος.

Σηκώνεται γρήγορα.

Το δωμάτιο είναι σκοτεινό.

Υπάρχει ένα χαλί, ένα καλώδιο ή ένα έπιπλο στη διαδρομή.

Και μπορεί να συμβεί ατύχημα.

Γι’ αυτό σε ανθρώπους που σηκώνονται συχνά μέσα στη νύχτα είναι χρήσιμο:

• η διαδρομή προς την τουαλέτα να είναι ελεύθερη,
• να μην υπάρχουν χαλαρά χαλιά ή αντικείμενα στο πάτωμα,
• να υπάρχει χαμηλός φωτισμός νυκτός όπου χρειάζεται,
• να σηκώνονται προσεκτικά, ιδιαίτερα αν ζαλίζονται.

Μην πετάγεστε όρθιοι αν ζαλίζεστε

Μερικοί άνθρωποι παρουσιάζουν πτώση της αρτηριακής πίεσης όταν σηκώνονται απότομα από ξαπλωμένη θέση.

Αυτό μπορεί να προκαλέσει ζάλη ή αστάθεια.

Αν σας συμβαίνει συχνά, καθίστε πρώτα στην άκρη του κρεβατιού, σταθεροποιηθείτε και στη συνέχεια σηκωθείτε προσεκτικά.

Αν η ζάλη κατά την έγερση είναι συχνή ή έντονη, χρειάζεται συζήτηση με γιατρό.

Πώς να επιστρέψετε πιο εύκολα στον ύπνο μετά την τουαλέτα

Κρατήστε τη διαδικασία όσο γίνεται απλή.

Χαμηλός φωτισμός.

Καθόλου κινητό.

Μην κοιτάζετε συνέχεια το ρολόι.

Μην αρχίσετε δουλειές ή τηλεόραση.

Επιστρέψτε στο κρεβάτι και προσπαθήστε να χαλαρώσετε χωρίς να πιέζετε τον εαυτό σας να αποκοιμηθεί αμέσως.

Αργές αναπνοές ή μια ήρεμη νοητική εικόνα μπορούν να βοηθήσουν ορισμένους ανθρώπους.

Και αν δεν κοιμηθείτε ξανά;

Αν περάσει αρκετή ώρα και παραμένετε τελείως ξύπνιοι, μην αρχίσετε μια μάχη με το μαξιλάρι.

Σηκωθείτε για λίγο.

Κρατήστε τον φωτισμό χαμηλό.

Κάντε κάτι ήρεμο και βαρετό.

Όταν αρχίσετε να νυστάζετε, επιστρέψτε στο κρεβάτι.

Αυτή η πρακτική αποτελεί μέρος της λογικής της γνωσιακής συμπεριφορικής θεραπείας για την αϋπνία.

Πότε η νυχτερινή ούρηση χρειάζεται έλεγχο;

Αξίζει να μιλήσετε με γιατρό όταν η νυκτουρία:

• εμφανίστηκε ξαφνικά χωρίς προφανή λόγο,
• συμβαίνει επανειλημμένα κάθε βράδυ,
• διακόπτει σημαντικά τον ύπνο,
• συνοδεύεται από πόνο ή κάψιμο στην ούρηση,
• συνοδεύεται από αίμα στα ούρα,
• υπάρχει πολύ έντονη δίψα ή μεγάλη αύξηση της ποσότητας των ούρων,
• υπάρχει δυσκολία στην ούρηση,
• συνοδεύεται από άλλα νέα ή ανησυχητικά συμπτώματα.

Και η χρόνια αϋπνία δεν χρειάζεται απλώς «υπομονή»

Αν δυσκολεύεστε συστηματικά να κοιμηθείτε ή να παραμείνετε κοιμισμένοι και αυτό επηρεάζει την καθημερινότητά σας, υπάρχει λόγος να ζητήσετε βοήθεια.

Η χρόνια αϋπνία δεν αντιμετωπίζεται μόνο με υπνωτικά χάπια.

Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία (CBT-I) θεωρείται θεραπεία πρώτης επιλογής για πολλούς ανθρώπους με χρόνια αϋπνία.

Περιλαμβάνει τεχνικές για τον ύπνο, τον έλεγχο ερεθίσματος, τις σκέψεις γύρω από την αϋπνία και τη δημιουργία σταθερότερου κύκλου ύπνου.

Τελικά, τι πρέπει να κάνετε όταν ξυπνάτε στις 3 το πρωί για τουαλέτα;

Η απάντηση είναι πολύ πιο απλή από ό,τι υποστηρίζουν αρκετά viral άρθρα.

Αν πραγματικά χρειάζεται να ουρήσετε, πηγαίνετε στην τουαλέτα.

Δεν χρειάζεται να κρατιέστε επειδή φοβάστε ότι αν σηκωθείτε θα «ενεργοποιηθεί ο εγκέφαλος».

Αυτό που αξίζει να αποφύγετε είναι η περιττή διέγερση.

Μην ανάψετε δυνατό φως αν δεν χρειάζεται.

Μην αρχίσετε να χαζεύετε στο κινητό.

Μην ελέγχετε κάθε δύο λεπτά το ρολόι.

Και κυρίως, αν σηκώνεστε ξανά και ξανά κάθε βράδυ, μην αγνοείτε το ίδιο το σύμπτωμα.

Συμπέρασμα

Το περιστασιακό ξύπνημα για τουαλέτα είναι συνηθισμένο και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα.

Όταν όμως γίνεται συχνό, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα του ύπνου και μερικές φορές να αποτελεί ένδειξη ότι υπάρχει μια υποκείμενη αιτία που αξίζει να διερευνηθεί.

Η λύση δεν είναι να αγνοήσουμε την κύστη μας.

Η λύση είναι να περιορίσουμε ό,τι μας ξυπνά περισσότερο, να φροντίσουμε τις συνήθειες ύπνου μας και, όταν η νυκτουρία επιμένει, να αναζητήσουμε την αιτία.

Γιατί μερικές φορές το σημαντικότερο ερώτημα δεν είναι «πώς θα ξανακοιμηθώ;».

Είναι:

«Γιατί ξυπνάω κάθε βράδυ για να πάω στην τουαλέτα;»

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί διάγνωση ή εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή. Αν η συχνή νυχτερινή ούρηση ή οι διαταραχές ύπνου επιμένουν, απευθυνθείτε σε επαγγελματία υγείας.

Πηγές: National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK/NIH), National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI/NIH).